(นางเงือก) ของยาย

posted on 18 Apr 2006 21:36 by hypermonkey in Sixth-Sense

(นางเงือก) ของยาย

"นางเงือกจริงหรือไม่" หลายคนคงรู้สึกขำที่ได้ยินคำถามหลอกเด็กแบบนี้ แต่ก็คงไม่ปฎิเสธว่าครั้งหนึ่งสมัยที่คุณเป็นเด็ก คุณก็เคยตั้งคำถามแบบนี้เหมือนกัน

คำถามนี้อาจไม่มีความน่าสนใจเลยหากตำนานเกี่ยวกับ นางเงือก มีให้ได้ยินกันเพียงในเมืองไทยเท่านั้น เช่นในนวนิยายเรื่อง พระอภัยมณี แต่โดยความจริงแล้วมีตำนานเกี่ยวกับนางเงือกอยู่ในหลายประเทศทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นนวนิยายของประเทศไหนก็มักจะมีนางเงือกเป็นส่วนประกอบอยู่ด้วย เรื่องเล่าบางเรื่องถูกเล่าต่อกันมานับร้อยปี คนสมัยก่อนไม่ได้มีเทคโนโลยีการสื่อสารที่ก้าวล้ำนำสมัยเหมือนเดี๋ยวนี้ แหล่งกำเนิดตำนานเกี่ยวกับนางเงือกบางแห่งอาจมาจากหมู่บ้านชาวประมงขนาดเล็กริมทะเลที่ไม่ได้มีการสื่อสารอะไรกับโลกภายนอกเลย แต่ก็กลับมีเรื่องเล่าเกี่ยวกับนางเงือกเหมือนกัน และที่สำคัญคือเรื่องเล่าเกี่ยวกับนางเงือกจากทุกหนแห่งในโลกมีลักษณะเหมือนกันคือ นางเงือก มีลำตัวท่อนบนเป็นคนหรือคล้ายคน ส่วนท่อนล่างมีหางเป็นปลา

คนพื้นเมืองในหมู่บ้านห่างไกลจากโลกภายนอกรู้ได้อย่างไรว่านางเงือกควรมีท่อนบนเป็นคน ท่อนล่างเป็นปลา เค้าจะมีจินตนาการกว้างไกลขนาดนั้นเชียวหรือ และที่สำคัญมันเป็นไปได้อย่างไรที่เรื่องเล่าขานจากทั่วโลกบอกลักษณะนางเงือกได้ตรงกัน หรือใกล้เคียงกันมากขนาดนี้

ผมว่าอย่างน้อยที่สุดตอนนี้คุณก็คงเริ่มสงสัยแบบที่ผมสงสัยแล้วใช่ไหมครับ ผมเคยอ่านเรื่องราวหรือตำนานเกี่ยวกับนางเงือกจากหลายแห่งทั่วโลก พบว่าในตำนานที่ต่างๆ นางเงือกไม่ได้สวยงดงามน่าหลงไหลไปเสียหมด ยังมีบางตำนานที่พูดถึงนางเงือกที่ดุร้าย ทำร้ายผู้คนที่เดินทางไปกับเรือโดยสารด้วยการแผดเสียงหวีดร้องที่มีความถี่สูงจนคนเหล่านั้นทนไม่ได้ถึงขนาดแก้วหูแตกตายไปเลยก็มี อย่างเช่น Siren (ไซเรน) ซึ่งเป็นนางเงือกที่อยู่ในนิยายกรีกที่เกาะอยู่ตามโขดหินกลางทะเล เมื่อเรือผ่านมาก็ร้องเพลงความถี่สูงให้เรืออับปาง ผมจำไม่ได้ว่าไซเรนมีหางเป็นปลาด้วยหรือไม่ แต่จำได้ว่าเปลือยท่อนบน และมีผมยาวเหมือนกัน แต่หน้าตาท่าทางจะดูดุร้ายไม่เป็นมิตร

คุณเคยสงสัยไหมว่าแม้แต่ประเทศกรีก, สหรัฐอเมริกา, ญี่ปุ่น และอีกหลายประเทศที่ห่างไกลกันจากทั่วทุกมุมโลก รวมทั้งประเทศไทยล้วนมีตำนานนางเงือก แม้แต่หมู่บ้านเล็กที่ห่างไกลผู้คนก็มีตำนานนางเงือกที่เล่าขานกันมา แล้วคุณล่ะเคยลองถามคนเถ้าคนแก่ หรือปู่ย่าตายายที่ยังมีชีวิตอยู่ของคุณหรือไม่ว่า มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับนางเงือกไหม หรือ นางเงือกมีจริงไหม เป็นคำถามที่น่าสนใจใช่ไหมล่ะครับ น่าจะลองดูนะครับ โดยเฉพาะผู้ใหญ่ที่มีอายุไม่ต่ำกว่า 70 หรือ 80 ปีผมว่าคุณอาจจะได้คำตอบที่อาจทำให้คุณอึ้ง อ้าปากค้างไปเลยก็ได้

คุณคงสงสัยว่าแล้วผมล่ะ ผมไปถามคนเฒ่าคนแก่ที่บ้านผมดูหรือยัง คำตอบคือ ถามแล้วครับ ผมเคยถามคุณยายของผมซึ่งท่านอาศัยอยู่ที่ต่างจังหวัด ตอนนี้ท่านมีอายุ 80 กว่าปีแล้วครับ แต่ตอนผมถามคำถามนี้กับท่าน ตอนนั้นท่านอายุประมาณเจ็ดสิบกว่าปีครับ แต่เจ็บสิบเท่าไรนี่ผมก็จำไม่ได้แล้วละครับ สาเหตุที่ผมไปถามท่านก็เนื่องมาจากตอนนั้นผมไปอ่านหนังสือเกี่ยวกับตำนานนางเงือกของประเทศอื่นเข้าก็เลยนึกสงสัยขึ้นมา ว่าในบ้านเราจะมีตำนานหรือเรื่องเล่าอะไรเกี่ยวกับนางเงือกให้ได้ยินบ้างหรือไม่

ผมถามคุณยายว่า รู้จักนางเงือกไหม นางเงือกมีจริงหรือเปล่า และ เคยมีใครเล่าเรื่องนางเงือกให้ยายฟังบ้างไหม และคำตอบที่ได้ยินก็ทำเอาผมอึ้งไปเหมือนกัน เนื่องจากสมัยก่อนคุณยายเป็นชาวไร่ชาวนา อยู่บ้านป่าบ้านดง ไม่เคยดูภาพยนตร์ หรือการ์ตูนนางเงือกด้วยซ้ำไป คุณยายอ่านหนังสือไม่ออก ฉะนั้นไม่ต้องสงสัยเลยว่าคุณยายจะเคยเห็นนางเงือกจากในหนังสือหรือไม่ แต่คุณยายกลับตอบผมว่า

นางเงือกเหรอ มีคนเคยเห็นอยู่หลายครั้งเหมือนกัน ตรงชายดินท่า เหมือนผู้หญิงแก้ผ้าไม่ใส่เสื้อ ตัวเล็กผิวขาว ผิวพรรณคล้ายกับคนเรานี่แหละ แต่หัวเล็กกว่าคนทั่วไปมาก หัวเล็กนิดเดียวผมสีดำยาวเลย แล้วไม่มีขานะ ท่อนล่างจะเป็นเหมือนหางปลา ชอบมานั่งหวีผมตอนค่ำๆ เวลาไม่มีคนผ่านไปผ่านมามันก็จะขึ้นมานั่งหวีผม ผึ่งให้ตัวแห้งอยู่ตรงริมตลิ่ง พวกนี้กลัวคนมาก ถ้าเห็นคนเดินผ่านมามันจะกระโดดหนีลงน้ำตูมเลย (ชายดินท่า = คำเรียกของคนเฒ่าคนแก่สมัยก่อน หมายถึงริมตลิ่ง หรือริมน้ำ)

บ้านยายเป็นที่ดินเหมือนแหลมโค้งมนรูปตัว U มีน้ำล้อมรอบ มีคลองขนาดใหญ่อยู่ด้านหน้า น้ำไหลแรงและลึกมาบรรจบกับที่ดินตรงนี้แล้วก็โค้งแยกออกเป็นสองสาย ทางซ้ายเป็นคลองใหญ่เลี้ยวไปมาจนไปบรรจบกับแม่น้ำเจ้าพระยา ส่วนทางด้านขวาเป็นเพียงคลองเล็กๆ ที่แยกออกมาน้ำไม่ลึกและไหลไม่แรงมากนัก สมัยนี้มีการสร้างเขื่อนกั้นน้ำที่เรียกว่า ประตูน้ำ หลายแห่งจนคลองตื้นเขินขึ้นเรื่อยๆ ณ ปัจจุบันก็ยังมีเค้าโครงของคลองดังกล่าวให้เห็นอยู่บ้าง แต่ก็ตื้นเขินและเล็กลงมากไม่เหมือนแต่ก่อนแล้ว

ยายเล่าให้ฟังต่อว่าในสมัยนั้นมียายคนหนึ่ง (ยายเอ่ยชื่อของยายคนนั้นให้ผมฟังด้วยแต่ผมจำไม่ได้แล้ว) แกเดินหาบของกลับบ้านผ่านมาถึงตรงชายดินท่าในตอนค่ำ (ยายชี้นิ้วไปทางที่สมัยก่อนเป็นโค้งน้ำเลี้ยวไปทางด้านซ้ายของที่ดินรูปตัว U) ยายคนนั้นแกเห็นเงาของคนมานั่งทำอะไรอยู่มืดๆ ตรงริมตลิ่ง สมัยนั้นไม่มีไฟฟ้าใช้แต่ก็มีแสงจากดวงจันทร์ที่ทำให้มองเห็นหนทางเดินและสิ่งต่า